• cieciorka — 1 puszka
• olej lniany — 1 łyżka
• mieszanka morska — 1 łyżeczka
• sok z limonki — 1 łyżeczka
• wegański tuńczyk (opcjonalnie) — 140 g
• seler naciowy — 120 g
• żurawina suszona — 50 g
• ogórki konserwowe — 100 g
• zielone oliwki — 100 g
• majonez — 150 g
• jogurt łubinowy (lub inny) — 100 g
• mieszanka morska (do sosu) — 5 g
• sok z cytryny — do smaku

Przygotowanie

1. Do przygotowanej wcześniej cieciorki dodajemy tuńczyka wegańskiego (opcjonalnie) i pokrojonego w półksiężyc selera naciowego, razem z liśćmi, żurawinę, pokrojonego w półplasterki ogórka
2. Oliwki kroimy na pół (mniej więcej ale duże kawałk)i.
3. Dodajemy majonez, jogurt, doprawiamy sokiem z cytryny i mieszanką morską
4. Większość osób obiera selera naciowego. Moim zdaniem nie jest to konieczne Jeżeli selera gotujemy to nie ma potrzeby, a jeśli używamy surowego, jak w tym przepisie, to chrupiąca lekko skórka wzbogaci nam teksturę dania.
5. Do takiej sałatki dobrze jest dodać coś słodkiego. Tu użyłem żurawiny, jakiej mam otwartą dużą paczką. Sięgajcie najpierw po produkty starze, z krótszą datą, z paczki która już jest otwarta. To tez sposób na ograniczenie marnowania żywności
6. Ale zamiast żurawiny możecie śmiało użyć rodzynek, ananasa, jabłka czy gruszki.
7. Element kwaśny to ogórki konserwowe. Niemcy, pałający wielka miłością do kiszonej kapusty, nie znają w ogóle kiszonych (ani małosolnych) ogórków, więc konserwowe.
8. Tu ogórka pokroiłem w półplasterki, podobnie do kształtu selera naciowego.

Warianty

Jak pisałem powyżej sałatka powstała trochę z potrzeby zużycia resztek, trochę z checi pobawienia się smakami.

I tak ją możecie traktować zmieniając skład. Używając różnych kiszonych czy piklowanych warzyw, różnych składników słodkich. Tak naprawdę to po prostu kierując się tym co mamy do zużycia. Sałatki i zupy to najlepsze potrawy resztkowe

Do tej sałatki będą też pasować, jak w ogóle do smaków morskich, kapary.

Cennym dodatkiem i smakowo i ze względu na zawartość żelaza będzie natka pietruszki. a w sezonie młoda pokrzywa

Uwagi

W sałatce użyłem prócz majonezu jogurtu. Staram się ograniczać majonez ze względu na jego kaloryczność, natomiast nie każdy jogurt tu będzie dobry, musicie potestować sami. Ja używam, niedostępnego w Polsce jogurtu łubinowego. Powinien być jogurt o wyrazistym kwaskowatym smaku, gęstej konsystencji.

Pamiętajmy też, że są różne rodzaje spiruliny i w zależności od tego będzie się różnił kolor sałatki

Podanie

Można podać z pomidorkami koktajlowymi, które się bardzo fajnie kolorystycznie zakomponują, z grzankami (abo na grzance)

Kiedy co zrobić

W = Wigilia, 24 grudnia.

• W-2/1 lub W: 20 min roboty, bez gotowania.

Ile na ile osób

Przepis bazowy: 4 porcje. Przy stole z 12 daniami ta sama ilość wystarczy na ok. 3× więcej osób.

Przechowywanie

Lodówka: 2 dni. Nie mrozić.

Alergeny

seler (naciowy), gorczyca (majonez), łubin (jogurt łubinowy), wegański tuńczyk — sprawdź skład (często soja, czasem pszenica).

W menu wigilijnym

Sałatka, zimna. Podobny smak mają: Co zamiast seleryby (bezryba z kotletów sojowych); Bezryba w migdałach; Wegański hylyng (weganina po kaszubsku); Hekele (śląska sałatka adwentowa); Sałatka morska (z marynaty hylyngu) — lepiej nie dawać ich wszystkich na jeden stół.

• marynowana yuba + sojowina (druga połowa z hylyngu) — z przepisu na hylyng
• szczypior z cebulką — 50 g
• suszona porzeczka — 50 g
• groszek konserwowy — 100 g
• pomidor — 100 g
• majonez — 150 g
• mielone glony — 1/4 łyżeczki
• sok z limonki, słodziwo — do smaku

Przygotowanie

1. Yubę kroimy na 1-2 cm kawałki, sojowinę na paski.
2. Kroimy szczypior na plasterki, pomidory w kostkę.
3. W misce mieszamy weganinę, szczypior, pomidory, groszek porzeczkę i majonez. Dodajemy mielonych glonów około 1/3 łyżeczki. Dokładnie mieszamy
4. Odstawiamy na kilka godzin. W razie potrzeby doprawiamy glonami, sokiem z limonki i jakimś słodziwem

Warianty

Suszoną porzeczkę zobaczyłem dzień wcześniej w sklepie i kupiłem zamiast żurawiny. Jeżeli uda się kupić to super, jeżeli nie to użyjcie żurawiny. A może uda się kupić np. suszone wiśnie? Można tez użyć rodzynek albo jakiś świeżych, słodkich owoców.

Uwagi

Jak każda sałatka i ta jest trochę na zasadzie przeglądu spożywczego. Na co warto zwrócić uwagę improwizując takie sałatki?

Sos. Klasykiem jest oczywiście majonez. Ale też sos majonez-jogurt, sos z octu/soku z cytrusów i dobrego oleju.

Składnik węglowodanowy. Tu jest to ryż. W klasycznej polskiej sałatce jarzynowej ziemniaki, bywa tez makaron.

Składnik białkowy. Weganina, groszek i inne strączki, tofu, tempeh. Ciekawie w sałatkach wypadają różne tofu smakowe

Dużo różnych, świeżych, kiszonych, konserwowych warzyw.

Tak skomponowana sałatka zawiera makro i mikroskładniki i pomimo zawartości majonezu nie jest bardzo kaloryczna

Podanie

Podajemy jako osbne kompletne danie, ewentualnie na grzance czy jako element mezze

Kiedy co zrobić

W = Wigilia, 24 grudnia.

• Razem z hylyngiem: marynata W-2.
• W-1 lub W rano: wymieszać, odstawić na kilka godzin.

Ile na ile osób

Przepis bazowy: 4 porcje. Przy stole z 12 daniami ta sama ilość wystarczy na ok. 3× więcej osób.

Przechowywanie

Lodówka: 2 dni. Nie mrozić.

Alergeny

soja, gluten (sos sojowy w marynacie), gorczyca (majonez), możliwe siarczyny (porzeczka).

W menu wigilijnym

Sałatka, zimna. Podobny smak mają: Co zamiast seleryby (bezryba z kotletów sojowych); Bezryba w migdałach; Wegański hylyng (weganina po kaszubsku); Hekele (śląska sałatka adwentowa); Sałatka morska (z cieciorką i wegańskim tuńczykiem) — lepiej nie dawać ich wszystkich na jeden stół.

Marynata

• bulion — 500 ml
• yuba sucha — 50 g
• sojowina sucha — 50 g
• sos sojowy — 30 g
• sok z limonki — 50 g
• nori — 1 płat
• wakame — 20 g
• trawa cytrynowa mielona — 2 łyżeczki

Sos

• czerwona cebula — 175 g
• suszona śliwka — 100 g
• olej lniany — 50 g
• sos sojowy — 20 g

• liście laurowe — 3 liście
• jałowiec mielony — 1/2 łyżeczki
• gorczyca — 1 łyżeczka
• kozieradka — 1/4 łyżeczki
• mieszanka glonów — 2 łyżeczki
• trawa cytrynowa — 1 łyżeczka
• pomidory krojone z puszki — 300 g
• syrop z pigwy — 30 g
• sok z limonki (do sosu) — 20 g

Przygotowanie

Marynata

1. Wszystkie składniki, włącznie z sojowiną zagotowujemy i odstawiamy na kilkanaście godzin.
2. Połowę juby kroimy na kawałki 2-3 cm, połowę sojowiny na paski 0,5-1 cm szerokości
3. (druga połowa zostaje do innego dania)

Sos

1. cebule kroimy w małe piórka, śliwki w plasterki.
2. Wlewamy olej na patelnię, dodajemy cebule i na małym ogniu smażymy do zeszklenia. Dodajemy śliwkę, sos sojowy, przyprawy: liscie laurowe, jałowiec, gorczycę i kozieradkę.
3. Smażymy na małym ogniu przez kilka minut, mieszając. Dodajemy sojowinę, glony, trawę cytrynową
4. Znowu chwilę smazymy i dodajemy pomidory, sok z limonki i syrop. Smażymy tak żeby pomidory się wyraźnie zredukowały i zaczął karmelizować cukier z syropu.
5. Odstawiamy studzimy. W razie potrzeby doprawiamy syropem lub limonką.

Warianty

Niekoniecznie każdy ma wszystkie składniki w swojej szafce albo spiżarce. Generalnie to mało kto ma dziś “spiżarkę”. Nie wszystkie składniki da się też łatwo kupić w supermarkecie. Ale np trawę cytrynową można kupić świeżą albo suszoną w kawałkach. I taką dodać do bulionu.

Problemem mogą być też wakame. W ostateczności wystarczy samo nori. Można tez dodćc polskiego jadalnego glona czyli morszczyn.

Mieszanka mielonych glonów wakame-nori-morszczyn to coś co warto mieć w szafce z przyprawami.

Uwagi

Użyłem bulionu mojego przepisu (przepis jest wstępnie spisany i czeka na swoją kolej, może się doczeka) , na bazie suszonych warzyw. Generalnie-dobry bulion warzywny. Jeżeli bulion nie ma oleju to dodajesz do niego 2 łyzki oleju przed gotowaniem weganiny.

Juba albo yuba to produkt z suszonej piany, z gotującego się mleka sojowego, produkt uboczny w produkcji tofu, zwany też niekiedy “skórka tofu”. Do kupienia on-line i w sklepach stacjonarnych z produktami azjatyckimi. Poniżej pisze trochę o zasadach kupowania takich produktów.

Sojowina czyli teksturowane białko sojowe, zwane niekiedy pieszczotliwie “kotletami z trocin”. Znakomity, dziś niedoceniany ale, co dziś istotne, tani produkt. Użyłem w przepisie niemieckich medalionów sojowych Vantastic Food. Ważna jest konsystencja, niektóre z tego typu sojowych produktów rozgotowują się i tracą całkowicie konsystencję. W tej potrawie istotne jest aby kawałki weganiny miały swoją wyraźną twardość.

Niekoniecznie musi to być dokładnie to samo co u mnie, jednak ważne jest żeby były to dwie wyraźnie różniące się rzeczy.

Sos kaszubski jest jednym z wielkich niedocenionych polskiej kuchni ludowej, sosem na miarę popularności sosów meksykańskich, azjatyckich czy włoskich.

Zamiast syropu z pigwy można użyć innego syropu o mocnym smaku, tradycyjnie polskiego (np. jabłkowy, z mniszka) czy syropu klonowego, daktylowego. W ostateczności można użyć cukru. Najlepiej brązowego, polecam Dark Muscavado. Jest dość drogi ale warto go mieć i używać w charakterze przyprawy

Podanie

Najlepsze po co najmniej dobie. To jedno z tych dań, które muszą się długo odstać, naciągnąć i przegryźć się smaki.

Kiedy co zrobić

W = Wigilia, 24 grudnia.

• W-4: zagotować marynatę z sojowiną, odstawić na kilkanaście godzin.
• W-2: sos i połączenie — najlepsze po co najmniej dobie.
• W: podać z pieczywem, ewentualnie z plastrem gruszki lub jabłka.

Ile na ile osób

Przepis bazowy: 4 porcje. Przy stole z 12 daniami ta sama ilość wystarczy na ok. 3× więcej osób.

Przechowywanie

Lodówka: 6-7 dni; danie lepsze po odstaniu. Druga połowa marynaty idzie do sałatki morskiej.

Alergeny

soja (yuba, sojowina, sos sojowy), gluten (sos sojowy), gorczyca, seler (bulion), możliwe siarczyny (suszone śliwki — sprawdź etykietę).

W menu wigilijnym

Śledź / bezryba, zimna. Podobny smak mają: Co zamiast seleryby (bezryba z kotletów sojowych); Bezryba w migdałach; Hekele (śląska sałatka adwentowa); Sałatka morska (z marynaty hylyngu); Sałatka morska (z cieciorką i wegańskim tuńczykiem) — lepiej nie dawać ich wszystkich na jeden stół.

• ryż — 1/2 szklanki
• mleko z nerkowców — 500 ml
• mleko kokosowe — 100 g
• tahina — 50 g
• cukier (do masy) — 30 g
• bakalie — 100 g
• śliwki — 500 g
• olej sezamowy — 10 g
• cukier (do śliwek) — 30 g
• sok z limonki — 10 g
• kardamon, cynamon — obficie

Przygotowanie

1. Ryż gotujemy w mleku roślinnym przez około pół godziny na małym ogniu. Zwłaszcza pod koniec gotowania, trzeba ryż cały czas mieszać i ewentualnie dolać odrobinę wody.
2. Odstawiamy gorący ryż.
3. Śliwki kroimy na ćwiartki.
4. W rondelku rozgrzewamy olej sezamowy, dodajemy .śliwki i smażymy kilka minut mieszając. Przykrywamy, jeżeli śliwki oddały mało płynu podlewamy kilkoma łyżkami wody, dodajemy cukier, sok z limonki, przyprawiamy obficie kardamonem i cynamonem, i dusimy na małym ogniu aż śliwki się rozgotują.
5. Kroimy bakalie
6. Mieszamy mleko kokosowe z tahiną i cukrem, dodajemy cukier i bakalie. Mieszamy dokałdnie z ryżem. Na wierzch dajemy śliwki

Warianty

Ten deser występuje w właściwie w całej Skandynawii a od jakiegoś czasu robi się popularny również w Niemczech, więc wariantów jest wiele, każdy kraj tworzy swoje odgałęzienie.

Podstawą jest jednak zawsze rozgotowany ryż podany z owocami. Świeżymi, w postaci konfitury czy gorącego słodkiego sosu na wierzchu.

Wiec można tu zmieniać rodzaj owoców i sposób ich przyrządzenia, ja bym widział przede wszystkim jakieś sezonowe produkty, wiec ze świeżych owoców raczej gruszki czy jabłka, jakieś kąfitury, przeciery owocowe. Zamiast limonki do zrównoważenia słodkiego smaku w owocach można użyć cytryny.

Oczywiście różne bakalie i w różnych proporcjach. U mnie to były w równych ilościach rodzynki, orzechy włoskie i migdały. Orzechy i migdały posiekałem.

Zmienić można też olej, pamiętając jednak, że dobry olej sezamowy to niesamowity aromat.

W oryginalnym przepisie podstawę masy dodawanej do ryżu stanowi bita śmietana lub masło ja oczywiście podmieniłem je na produkty roślinne, wywołujące trochę podobne skojarzenia z czymś odświętnych, słodkim.

Uwagi

Czas gotowania będzie się różnić w zależności od użytego ryżu. Można użyć brązowego ale wtedy trzeba go gotować około godziny

Dobrze, żeby mleko w jakim będziecie gotować ryż było gęste, intensywne, moze zmieszane ze śmietana owsianą

Podanie

Podajemy na ciepło lub na zimno na dwa sposoby. Nakładamy każdemu porcję ryżu i na nią owoce lub jak na zdjęciu stawiamy na stole wszystko w jednej misce w podobny sposób, na dole ryż na górze owoce.

Kiedy co zrobić

W = Wigilia, 24 grudnia.

• W-1: ugotować ryż (ok. 30 min), udusić śliwki, wymieszać masę.
• W: podać na zimno albo podgrzać.

Ile na ile osób

Przepis bazowy: 6 porcji. Przy stole z 12 daniami ta sama ilość wystarczy na ok. 3× więcej osób.

Przechowywanie

Lodówka: 3 dni. Nie mrozić (ryż w mleku źle znosi mrożenie).

Alergeny

orzechy (nerkowce w mleku; w bakaliach zwykle orzechy włoskie i migdały), sezam (tahina, olej sezamowy), możliwe siarczyny (bakalie).

W menu wigilijnym

Deser, ciepła lub zimna. Podobny smak mają: Kutia; Ciasto orzechowo-jaglane; Wytrawna zapiekanka orzechowa — lepiej nie dawać ich wszystkich na jeden stół.

Mieszanka morska

• morszczyn — 5 g
• nori — 5 g
• wakame — 5 g
• spirulina — 10 g

• kotlety sojowe — 4 kotlety
• tofu wędzone — 100 g
• cieciorka — 100 g
• olej musztardowy — 50 g
• czarna sól — 3/4 łyżeczki
• cebula — 150 g
• ogórki kiszone — 300 g
• natka pietruszki — 1 pęczek
• sok z cytryny — 1 1/2 łyżki

Marynata

• woda lub bulion — 1000 ml
• cremo balsamico — 1 łyżka
• nori — 2 płaty
• sos sojowy — 2 1/2 łyżki

Przygotowanie

1. Kotlety sojowe zagotowujemy w wodzie z sosem sojowymi nori i zdejmujemy, gdy woda zacznie wrzeć.
2. Uważajcie: dodatek sosu sojowego powoduje, że woda gwałtownie kipi
3. Odstawiamy co najmniej do wystygnięcia lepiej do następnego dnia.

Przygotowujemy „mieszankę morską”

1. Mielimy razem nori, wakame i morszczyn i mieszamy ze spiruliną.
2. Tofu, ogórki i cebulę kroimy w dość dużą w kostkę
3. Kroimy natkę pietruszki
4. Cieciorkę i tofu smażymy na oleju z czarną solą aż sól zacznie intensywnie pachnieć jajami i odstawiamy do wystudzenia
5. Kotlety sojowe lekko odciskamy z marynaty i kroimy w poprzek na 0,5-1 cm szerokości paski.
6. Mieszamy w misce kotlety z soją i tofu razem z olejem, ogórkami i cebulą. Dodajemy 2 łyżeczki mieszanki morskiej sok z cytryny, natkę pietruszki i ewentualnie doprawimy solą i musztardą

Warianty

Tofu w tym przepisie może być tak jak u mnie wędzone, może być klasyczne, może być marynowane, jakby koś chciał odtworzyć bardzo smak śledziowy to może zamarynować tofu w solance z glonami. Sam tak chyba zrobię ale to muszę do Harburga jechać po dobre tofu.

Olej musztardowy najlepiej zamienić lnianym i dodać łyżkę musztardy

Do mieszanki morskiej możecie użyć takich glonów jakie macie, najprościej i najłatwiej dostępne są nori. Tak, że możecie używać po prostu zmielonych płatów nori.

Uwagi

Kotletów sojowych warto zawsze zrobić więcej i po zagotowaniu trzymać w marynacie w lodówce. Do tygodnia takie kotlety są dobre.

Również mieszanki morskiej warto przygotować więcej i używać do dań “bezrybnych” albo “morskich”

Olej musztardowy albo gorczycą owe inaczej możecie kupić na allegro lub w sklepach azjatyckich. Przynajmniej niektórych ja. Kupiłem ten w Harburgu

Możecie olej musztardowy zastąpić olejem lnianym lub nawet najzwyklejszym, a nawet zamiast oleju dać do sałatki ze 2-3 łyżki majonezu i trochę musztardy też będzie dobra.

Ilość 2-3 łyżki odnosi się do intensywnego mocnego sosu sojowego, przy typowych rzadkich, mniej intensywnych dajcie więcej. Możecie tez dodać (jeśli macie) łyżkę miso. Do smaków morskich dobrze komponuje się też dodatek sou worcestershire. eżeli nie macie cremo balsamico dodajcie do marynaty łyżeczkę cukru lub nawet lepiej, jakiegoś słodkiego syropu.

Podanie

Podajemy z pieczywem, na grzance, nawet z ziemniakami z wody. Fajnym i bardzo w stylu kuchni ludowej byłoby podać hekele na podpłomyku

Kiedy co zrobić

W = Wigilia, 24 grudnia.

• Do W-7: Mieszankę morską zrób na zapas.
• W -3/2 kotlety zagotować w marynacie — w lodówce trzymają do tygodnia.
• W-1: smażenie tofu i cieciorki, krojenie, łączenie.
• W rano: doprawić sokiem z cytryny, natką.

Ile na ile osób

Przepis bazowy: 4 porcje. Przy stole z 12 daniami ta sama ilość wystarczy na ok. 3× więcej osób.

Przechowywanie

Kotlety w marynacie: do 7 dni. Nie mrozić. Mieszanka morska: sucha, w słoiku, długo.

Alergeny

soja (kotlety, tofu, sos sojowy), gluten (sos sojowy), gorczyca (olej musztardowy), siarczyny (balsamico), seler (jeśli bulion).

W menu wigilijnym

Śledź / sałatka, zimna. Podobny smak mają: Co zamiast seleryby (bezryba z kotletów sojowych); Bezryba w migdałach; Wegański hylyng (weganina po kaszubsku); Sałatka morska (z marynaty hylyngu); Sałatka morska (z cieciorką i wegańskim tuńczykiem) — lepiej nie dawać ich wszystkich na jeden stół.

• kasza jaglana ugotowana — 250 ml
• rodzynki — 100 g
• sok z limonki — 2 łyżki
• mleko kokosowe — 1 puszka
• mąka z orzechów laskowych — 150 g
• cukier / słodziwo (opcjonalnie) — do smaku

Przygotowanie

1. Mleko kokosowe wkładamy do lodówki na kilka godzin, żeby zgęstniało.
2. Zdejmujemy gęstą część mleka (około 2/3) i blendujemy z kaszę jaglaną, rodzynkami i sokiem z limonki.
3. Im dokładniej, bardziej na gładko masa jest zblendowana tym lepiej.
4. Dodajemy mąkę orzechową i jeszcze chwile blendujemy albo dokładnie mieszamy.
5. Jeżeli masa jest za mało słodka możemy dosłodzić cukrem lub jakimś słodziwem np. syropem z agawy
6. Blachę (o średnicy 17 cm), smarujemy olejem i wysypujemy np. polentą. Pieczemy w temperaturze 180 stopni około 40 minut
7. Zostawiamy do całkowitego wystygnięcia, najlepiej nawet do następnego dnia, żeby zrobiło się zwarte.

Warianty

Można i warto pobawić się polewą, użyć innej niż czekoladowa, dodatkami do ciasta takimi jak kandyzowana skórka pomarańczowa, krojone orzechy.

Można też spróbować innej mąki np. z orzechów włoskich

Podanie

Podajemy np. z polewą czekoladową, bitą śmietaną, lodami, świeżymi owocami

Ciasto przed podaniem można np., polać gorącą rozpuszczoną czekoladą (na zdjęciu z wiórkami kokosowymi), podać ze świeżymy orzechami, bitą śmietaną, lodami. Ciekawe będzie kombinacja z gorącym sosem czekoladowym i lodami, gdzie prócz różnych smaków i tekstur mamy różne temperatury, co wzmacnia doznania i przyjemność z jedzenia

Wartości odżywcze

Ciasto jest wysokokaloryczne, ze względu na mąkę orzechową.

Jeżeli podzielimy ciasto na cześć porcji to jedna porcja (około 120 g) ma 260 kcal. 5,5 g białka i aż 17 g tłuszczu i 22 g węglowodanów.

Kiedy co zrobić

W = Wigilia, 24 grudnia.

• W-3: mleko kokosowe do lodówki na kilka godzin.
• W-2: upiec (40 min w 180°C), wystudzić do następnego dnia.
• W: polewa i podanie.

Ile na ile osób

Przepis bazowy: 6 porcji. Przy stole z 12 daniami ta sama ilość wystarczy na ok. 3× więcej osób.

Przechowywanie

Lodówka: 3–4 dni.

Alergeny

orzechy (laskowe), możliwe siarczyny (rodzynki).

W menu wigilijnym

Deser, zimny. Podobny smak mają: Kutia; Risalamande; Wytrawna zapiekanka orzechowa — lepiej nie dawać ich wszystkich na jeden stół.

• czarna soczewica — 500 g
• cieciorka — 200 g
• suszone borowiki — 30 g
• czerstwa duża bułka — 1 szt.
• cebula — 150 g
• suszone pomidory — 150 g
• olej z suszonych pomidorów — 50 g
• mąka owsiana gruba — 30 g
• płatki owsiane drobne — 50 g
• wędzona papryka — 1 łyżeczka
• kolendra mielona — 1 łyżeczka
• sól — do smaku

Przygotowanie

1. Czarną soczewice gotujemy ok. pół godziny. Czarna soczewica jest pod tym względem bardzo specyficzna (dzięki emu nadaje się np. na chili sin carne) i gotuje się dłużej niż inne odmiany i nawet długo gotowana nie rozgotowuje się. Odstawiamy do wystygnięcia.
2. Borowiki zalewamy gorącą wodą, odstawiamy do wystygnięcia. Przecedzamy. Zostawiamy wodę, w której moczyły się grzyby, ma dużo umami
3. Bułkę namaczamy w wodzie. Odciskamy.
4. W maszynce do mielenia mielimy soczewicę, cebulę, grzyby, cieciorkę, suszone pomidory.
5. Dodajemy oleju z suszonych pomidorów, wodę z grzybów, mąkę i płatki owsiane, i przyprawy, sól. Mieszamy dokładnie. Odstawiamy na godzinę.
6. Foremkę od środka nasmarujcie tłuszczem i posypcie np. bułka tartą co zabezpiecza przed przyklejeniem się pasztetu do foremki podczas pieczenia. Wyjmujcie po wystudzeniu
7. W małych półkilowych foremkach wyszły trzy pasztety.
8. Pieczemy w temperaturze 180 C około 45 minut.

Podanie

Jak wszelkie takie pasztety. Na zimno, na ciepło. Doskonale smakuje podany z patelni, odsmażony na niewielkiej ilości oliwy. Oczywiście z sosem chrzanowym czy wasabi, ale i żurawinowym

Kiedy co zrobić

W = Wigilia, 24 grudnia.

• W-3 lub W-2: upiec (ok. 45 min w 180°C), wystudzić w foremkach.
• W: kroić na zimno albo odsmażyć plastry na patelni.

Ile na ile osób

1 partia = 3 foremki po 0,5 kg; przy Wigilii 1 foremka ≈ 6–8 osób.

Przechowywanie

Lodówka: 4 dni. Zamrażarka: tak, w całości albo w plastrach.

Alergeny

gluten (bułka, owies), możliwe siarczyny (suszone pomidory).

W menu wigilijnym

Przystawka, zimna lub ciepła. Podobny smak mają: Barszcz owsiany; Cicer cum caule (groch z kapustą); Kapusta z grzybami na bogato (farsz do pierogów); Gołąbkowa zapiekanka — lepiej nie dawać ich wszystkich na jeden stół.

• cieciorka ugotowana — 600 g
• olej lniany — 50 ml
• cebula — 150 g
• nori — 2 1/2 płata
• cytryny (sok) — 2 szt.
• suszona natka pietruszki — 2 łyżki
• sól — do smaku

Przygotowanie

1. Cebule kroimy w drobna kostkę
2. Wyciskamy sok z cytryny
3. Ugotowaną ciecioerkę dzielimy na dwie równe części.
4. Do jednej dodajemy podarte nori i olej i blendujemy dość dokładnie.
5. Drugą połowę cieciorki rozgniatamy ugniataczką do ziemniaków, tak żeby pozostały wyraźnie wyczuwalne małe grudki.
6. Mieszamy razem obie części cieciorki, cebule i sok z cytryny. W razie potrzeby doprawiamy jeszcze sokiem z cytryny i solą. Farsz powinien mieć wyraźny “rybi” aromat i smak.

Warianty

Możemy farsz przyprawić wędzoną solą/wędzoną papryką/uyć wędzonego tofu.

Oczywiście jest pole do popisów łączenia smaku morskiego, rybiego z innymi.

Zamiast cieciorki można użyć tofu lub innej weganiny

Polem do eksperymentów są też rozmaite inne rodzaje glonów, nawet spirulina może być użyta w tego typu smakach.

Suszona pietruszkę można spróbować zastąpić np. suszonym koperkiem

Farsz bezrybny można tez zjeść z pieczywem czy w jakiejś bezrybnej fantazji

Uwagi

Danie jest trochę efektem moich poszukiwań polskiej cucina povera, kuchni ludowej. Oczywiście nasi przodkowie nie używali glonów. Raczej. Bo w czym morszczyn gorszy jest od wakame? Nie udało mi się dotrzeć do żadnych informacji o spożyciu glonów bałtyckich przez naszych przodków. Ale logicznie rzecz biorąc — nie ma powodu wątpić, że w potrzebie żywieniowej sięgali po glony mieszkańcy nadrzecznych i nadmorskich terenów.

Co do konsystencji to istotne jest by część cieciorki ugnieść a nie blendować, dzieki temu farsz bardziej przypomina teksture ryb.

Farsz ten sprawdza się również w roli pasty do pieczywa, można go wtedy wzbogacić np. o drobno posiekany ogórek kiszony lub konserwowy.

Podanie

Gotujemy w bulionie warzywnym lekko zakwaszonym sokiem z cytryny lub octem, z dodatkiem glonów. Gotowanie z octem ma tę zaletę, że dodatek octu redukuje działanie wiatropędne strączków.

Kiedy co zrobić

W = Wigilia, 24 grudnia.

• Do W-4: farsz, lepienie, mrożenie — jak przy kapuście z grzybami.
• W: ugotować w bulionie zakwaszonym cytryną lub octem, z glonami.

Ile na ile osób

1 partia ≈ 900 g farszu; liczby pierogów brak [?].

Przechowywanie

Farsz: 3 dni w lodówce. Pierogi: mrożenie.

Alergeny

w farszu brak głównych alergenów z listy UE; ciasto pierogowe — gluten

W menu wigilijnym

Pierogi / bezryba, ciepła. Podobny smak mają: Co zamiast seleryby (bezryba z kotletów sojowych); Bezryba w migdałach; Wegański hylyng (weganina po kaszubsku); Hekele (śląska sałatka adwentowa); Sałatka morska (z marynaty hylyngu) — lepiej nie dawać ich wszystkich na jeden stół.

• stare pieczywo — 400 g
• mleko owsiane — 650 ml
• cukier — 130 g
• siemię lniane mielone — 4 łyżki
• cynamon — 1 1/2 łyżeczki
• imbir — 1 1/2 łyżeczki
• kardamon — 1/2 łyżeczki
• gałka muszkatołowa — 1/4 łyżeczki
• goździki mielone — 1/4 łyżeczki
• czekolada, mleko kokosowe, owoce (opcjonalnie) — do polewy

Przygotowanie

1. Pieczywo pokrój w nieduże kostki i włóż do miski
2. Wszystkie pozostałe składniki zblenduj razem na gładko
3. Zawartość blendera wlej do miski i wymieszaj dokładnie z pieczywem
4. Odstaw na godzinę
5. Wymieszaj jeszcze raz, najlepiej rękami w rękawiczkach, rozgniatając trochę kawałki pieczywa
6. Przełóż do formy do pieczenia. Jeżeli okrągła to 18 cm średnicy i wysokości 6 cm. Będzie do rantu
7. Piecz w piekarniku w 180 C, przez 70 minut

Warianty

Oczywiście pudding wyjdzie trochę inny, jeżeli będziecie używać różnych rodzajów pieczywa, inny wyjdzie nam z lekkiego białego pieczywa, inny z jakiegoś ciężkiego, ciemnego czy nawet żytniego..

Warto dorobić polewę.

Najprostsza, jaką ja zrobiłem.

Tabliczka czekolady w małym garnuszku, bardzo mały ogień delikatnie podgrzewamy z 3 łyżkami mleka kokosowego, najlepiej gęstej części

Jak czekolada się rozpuści, rozsmarowujemy po wierzchu WYSTYGŁEGO ciasta i wstawiamy do lodówki żeby czekolada dobrze zastygła.

Możecie też poeksperymentować z przyprawami.

Mix który użyłem jest efektem mojego zafascynowania niemieckim smakiem bożonarodzeniowym są to ciastka, czekolada, ciasta z mieszanką przyprawa trochę jak do piernika

Ten smak mi się obecnie bardziej kojarzy z Bożym Narodzeniem, niż którekolwiek z polskich dań wigilijnych

Specyficzna używana tylko do słodkosci bożonarodzeniowych mieszanka przypraw to dla mnie jedna z najlepszych rzeczy w niemieckiej kuchni

Możecie też zrobić odwrotnie niż ja, czyli najpierw ułożyć owoce a potem polać czekoladą. Dałem owoce na czekoladę bo dopiero jak rozsmarowałem czekoladę przypomniałem sobie że mam jeszcze jagody

Uwagi

Ciasto najlepiej pokroić w kuchni przed podaniem, bo ma tendencję do rozlatywanie się przy krojeniu. Dobry ostry nóż z ząbkami jak do chleba

Jeżeli ktoś by się zastanawiał jak starego pieczywa, to takiego, które się już trochę zeschło, ale da się pokroić nożem, a nie połamać.

Podanie

Może być na przykład znakomitym dodatkiem z owocami do niedzielnego obiadu, do kawy.

Kiedy co zrobić

W = Wigilia, 24 grudnia.

• W-1: wymieszać, odstawić 1 h, piec 70 min w 180°C.
• W: polewa czekoladowa na wystygnięte ciasto, kroić w kuchni (rozpada się).

Ile na ile osób

Przepis bazowy: 8 porcji. Przy stole z 12 daniami ta sama ilość wystarczy na ok. 3× więcej osób.

Przechowywanie

Lodówka: 3 dni.

Alergeny

gluten (pieczywo, mleko owsiane); czekolada — sprawdź skład (bywa z mlekiem).

W menu wigilijnym

Deser, zimny. Podobny smak mają: Kemm’s Kuchen (hamburskie ciastka) — lepiej nie dawać ich wszystkich na jeden stół.

• mleko kokosowe — 200 ml
• mleko z nerkowców — 100 g
• cieciorka — 60 g
• masło orzechowe — 20 g
• cukier — 20 g
• sok z imbiru — 15 g
• ekstrakt z wanilii — 10 g
• gałka muszkatołowa — 1/2 łyżeczki
• czarna sól — 1/2 łyżeczki
• cynamon — 1/2 łyżeczki

Przygotowanie

1. Wszystkie składniki dokładnie blendujemy razem i doprowadzamy do prawie wrzenia. Nalewamy do szklanek.

Warianty

oczywiście można wzbogacić noga kieliszkiem rumu lub brandy

Zamiast ekstraktu możesz dodać do gotowanego noga laski wanilii, użyc kardamonu, mielonego imbiru zamiast soku imbirowego.

Wartości odżywcze

z podanej ilości składników wychodzą dwie porcje po 380 kalorii i 7 g białka

Uwagi

czarna sól w tym przepisie daje smak jajeczny, potęgoweany jeszcze przez dodatek ciciory, która również daje podobnie jak jajko białko.

Jako cukru najlepiej użyć dark muscavado można tez użyć praktycznie dowolnego innego słodziwa. Osobiście preferuję takie jak dark muscavado czy syrop klonowy, które prócz słodyczy mają swój własny smak

Podanie

Podajemy na zimno lub na gorąco

Kiedy co zrobić

W = Wigilia, 24 grudnia.

• W: zblendować i podgrzać tuż przed podaniem, 10 min.

Ile na ile osób

Przepis bazowy: 2 porcje. Przy stole z 12 daniami ta sama ilość wystarczy na ok. 3× więcej osób.

Przechowywanie

Nie mrozić.

Alergeny

orzeszki ziemne (masło orzechowe), orzechy (nerkowce).

W menu wigilijnym

Napój, ciepły lub zimny.