• ryż — 1/2 szklanki
• mleko z nerkowców — 500 ml
• mleko kokosowe — 100 g
• tahina — 50 g
• cukier (do masy) — 30 g
• bakalie — 100 g
• śliwki — 500 g
• olej sezamowy — 10 g
• cukier (do śliwek) — 30 g
• sok z limonki — 10 g
• kardamon, cynamon — obficie

Przygotowanie

1. Ryż gotujemy w mleku roślinnym przez około pół godziny na małym ogniu. Zwłaszcza pod koniec gotowania, trzeba ryż cały czas mieszać i ewentualnie dolać odrobinę wody.
2. Odstawiamy gorący ryż.
3. Śliwki kroimy na ćwiartki.
4. W rondelku rozgrzewamy olej sezamowy, dodajemy .śliwki i smażymy kilka minut mieszając. Przykrywamy, jeżeli śliwki oddały mało płynu podlewamy kilkoma łyżkami wody, dodajemy cukier, sok z limonki, przyprawiamy obficie kardamonem i cynamonem, i dusimy na małym ogniu aż śliwki się rozgotują.
5. Kroimy bakalie
6. Mieszamy mleko kokosowe z tahiną i cukrem, dodajemy cukier i bakalie. Mieszamy dokałdnie z ryżem. Na wierzch dajemy śliwki

Warianty

Ten deser występuje w właściwie w całej Skandynawii a od jakiegoś czasu robi się popularny również w Niemczech, więc wariantów jest wiele, każdy kraj tworzy swoje odgałęzienie.

Podstawą jest jednak zawsze rozgotowany ryż podany z owocami. Świeżymi, w postaci konfitury czy gorącego słodkiego sosu na wierzchu.

Wiec można tu zmieniać rodzaj owoców i sposób ich przyrządzenia, ja bym widział przede wszystkim jakieś sezonowe produkty, wiec ze świeżych owoców raczej gruszki czy jabłka, jakieś kąfitury, przeciery owocowe. Zamiast limonki do zrównoważenia słodkiego smaku w owocach można użyć cytryny.

Oczywiście różne bakalie i w różnych proporcjach. U mnie to były w równych ilościach rodzynki, orzechy włoskie i migdały. Orzechy i migdały posiekałem.

Zmienić można też olej, pamiętając jednak, że dobry olej sezamowy to niesamowity aromat.

W oryginalnym przepisie podstawę masy dodawanej do ryżu stanowi bita śmietana lub masło ja oczywiście podmieniłem je na produkty roślinne, wywołujące trochę podobne skojarzenia z czymś odświętnych, słodkim.

Uwagi

Czas gotowania będzie się różnić w zależności od użytego ryżu. Można użyć brązowego ale wtedy trzeba go gotować około godziny

Dobrze, żeby mleko w jakim będziecie gotować ryż było gęste, intensywne, moze zmieszane ze śmietana owsianą

Podanie

Podajemy na ciepło lub na zimno na dwa sposoby. Nakładamy każdemu porcję ryżu i na nią owoce lub jak na zdjęciu stawiamy na stole wszystko w jednej misce w podobny sposób, na dole ryż na górze owoce.

Kiedy co zrobić

W = Wigilia, 24 grudnia.

• W-1: ugotować ryż (ok. 30 min), udusić śliwki, wymieszać masę.
• W: podać na zimno albo podgrzać.

Ile na ile osób

Przepis bazowy: 6 porcji. Przy stole z 12 daniami ta sama ilość wystarczy na ok. 3× więcej osób.

Przechowywanie

Lodówka: 3 dni. Nie mrozić (ryż w mleku źle znosi mrożenie).

Alergeny

orzechy (nerkowce w mleku; w bakaliach zwykle orzechy włoskie i migdały), sezam (tahina, olej sezamowy), możliwe siarczyny (bakalie).

W menu wigilijnym

Deser, ciepła lub zimna. Podobny smak mają: Kutia; Ciasto orzechowo-jaglane; Wytrawna zapiekanka orzechowa — lepiej nie dawać ich wszystkich na jeden stół.

Mieszanka morska

• morszczyn — 5 g
• nori — 5 g
• wakame — 5 g
• spirulina — 10 g

• kotlety sojowe — 4 kotlety
• tofu wędzone — 100 g
• cieciorka — 100 g
• olej musztardowy — 50 g
• czarna sól — 3/4 łyżeczki
• cebula — 150 g
• ogórki kiszone — 300 g
• natka pietruszki — 1 pęczek
• sok z cytryny — 1 1/2 łyżki

Marynata

• woda lub bulion — 1000 ml
• cremo balsamico — 1 łyżka
• nori — 2 płaty
• sos sojowy — 2 1/2 łyżki

Przygotowanie

1. Kotlety sojowe zagotowujemy w wodzie z sosem sojowymi nori i zdejmujemy, gdy woda zacznie wrzeć.
2. Uważajcie: dodatek sosu sojowego powoduje, że woda gwałtownie kipi
3. Odstawiamy co najmniej do wystygnięcia lepiej do następnego dnia.

Przygotowujemy „mieszankę morską”

1. Mielimy razem nori, wakame i morszczyn i mieszamy ze spiruliną.
2. Tofu, ogórki i cebulę kroimy w dość dużą w kostkę
3. Kroimy natkę pietruszki
4. Cieciorkę i tofu smażymy na oleju z czarną solą aż sól zacznie intensywnie pachnieć jajami i odstawiamy do wystudzenia
5. Kotlety sojowe lekko odciskamy z marynaty i kroimy w poprzek na 0,5-1 cm szerokości paski.
6. Mieszamy w misce kotlety z soją i tofu razem z olejem, ogórkami i cebulą. Dodajemy 2 łyżeczki mieszanki morskiej sok z cytryny, natkę pietruszki i ewentualnie doprawimy solą i musztardą

Warianty

Tofu w tym przepisie może być tak jak u mnie wędzone, może być klasyczne, może być marynowane, jakby koś chciał odtworzyć bardzo smak śledziowy to może zamarynować tofu w solance z glonami. Sam tak chyba zrobię ale to muszę do Harburga jechać po dobre tofu.

Olej musztardowy najlepiej zamienić lnianym i dodać łyżkę musztardy

Do mieszanki morskiej możecie użyć takich glonów jakie macie, najprościej i najłatwiej dostępne są nori. Tak, że możecie używać po prostu zmielonych płatów nori.

Uwagi

Kotletów sojowych warto zawsze zrobić więcej i po zagotowaniu trzymać w marynacie w lodówce. Do tygodnia takie kotlety są dobre.

Również mieszanki morskiej warto przygotować więcej i używać do dań “bezrybnych” albo “morskich”

Olej musztardowy albo gorczycą owe inaczej możecie kupić na allegro lub w sklepach azjatyckich. Przynajmniej niektórych ja. Kupiłem ten w Harburgu

Możecie olej musztardowy zastąpić olejem lnianym lub nawet najzwyklejszym, a nawet zamiast oleju dać do sałatki ze 2-3 łyżki majonezu i trochę musztardy też będzie dobra.

Ilość 2-3 łyżki odnosi się do intensywnego mocnego sosu sojowego, przy typowych rzadkich, mniej intensywnych dajcie więcej. Możecie tez dodać (jeśli macie) łyżkę miso. Do smaków morskich dobrze komponuje się też dodatek sou worcestershire. eżeli nie macie cremo balsamico dodajcie do marynaty łyżeczkę cukru lub nawet lepiej, jakiegoś słodkiego syropu.

Podanie

Podajemy z pieczywem, na grzance, nawet z ziemniakami z wody. Fajnym i bardzo w stylu kuchni ludowej byłoby podać hekele na podpłomyku

Kiedy co zrobić

W = Wigilia, 24 grudnia.

• Do W-7: Mieszankę morską zrób na zapas.
• W -3/2 kotlety zagotować w marynacie — w lodówce trzymają do tygodnia.
• W-1: smażenie tofu i cieciorki, krojenie, łączenie.
• W rano: doprawić sokiem z cytryny, natką.

Ile na ile osób

Przepis bazowy: 4 porcje. Przy stole z 12 daniami ta sama ilość wystarczy na ok. 3× więcej osób.

Przechowywanie

Kotlety w marynacie: do 7 dni. Nie mrozić. Mieszanka morska: sucha, w słoiku, długo.

Alergeny

soja (kotlety, tofu, sos sojowy), gluten (sos sojowy), gorczyca (olej musztardowy), siarczyny (balsamico), seler (jeśli bulion).

W menu wigilijnym

Śledź / sałatka, zimna. Podobny smak mają: Co zamiast seleryby (bezryba z kotletów sojowych); Bezryba w migdałach; Wegański hylyng (weganina po kaszubsku); Sałatka morska (z marynaty hylyngu); Sałatka morska (z cieciorką i wegańskim tuńczykiem) — lepiej nie dawać ich wszystkich na jeden stół.

• yuba sucha — 100 g
• cebula — 100 g
• batat — 300 g
• fasola kidney — 1 puszka
• pomidory krojone — 1 puszka
• bulion — 1000 ml
• olej — 40 g
• liście limonki kaffir — garść
• jasne miso — 50 g
• cremo balsamico — 1 łyżeczka

Przygotowanie

1. Yubę zalewamy gorąca wodą i odstawiamy do wystygnięcia
2. Kroimy na kawałki ok. 3 cm wielkości. cebulę kroimy w piórka
3. Batata w kostkę
4. Fasole z puszki odsączamy. Aqua fabę z fasoli możecie użyć do zrobienia majonezu
5. Na patelni rozgrzewamy olej i smażymy cebulę i yubę, ok. 5-10 minut aż cebula zacznie się brązowić.
6. Dodajemy łyżeczkę cremo balsamico i dokładnie mieszamy, i smażymy dalej na bardzo małym ogniu jeszcze pięć minut.
7. W tym samy czasie do bulionu dodajemy miso i batata i gotujemy do miękkości batatów.
8. Dodajemy pomidory, fasolę, cebule z yubą
9. Doprowadzamy do zawrzenia, dodajemy liście kaffiru i zdejmujemy z ognia. Ewentualnie doprawiamy solą.

Warianty

Jak to z zupami, to przepis trochę na winie czyli co się nawinie to do garnka. U mnie się akurat nawinęły yuba, miso i kaffir, ale jak macie coś innego co doda białka np. tofu, i np. kolendrę też będzie dobrze.

Jak macie otwarte mleko kokosowe  czy jakieś owsiane czy sojowe, możecie tę zupę zabielić.

Miso dodaje umami i bialka ale tez nie jest niezbędnym składnikiem, możecie dać więcej pomidorów, sosu sojowego czy dodać marmite, które też dodają umami.

Uwagi

Oczywiście porządny własny bulion gotowany kilka godzin jest najlepszy ale jak nie macie, to nawet dobry gotowy bulion z proszku może być.

Mój przepis na najlepszy bulion ever

W ostateczności możecie nawet użyć wody, ewentualnie z dodatkiem np. soku jabłkowego

Podanie

Z pieczywem, tostem, łyżka zimnego, posolonego juguru, ostrym osem.

Kiedy co zrobić

W = Wigilia, 24 grudnia.

• Dowolny dzień Adwentu, ok. 1 h. Zupa robiona „z tego, co zostało”.

Ile na ile osób

Przepis bazowy: 6 porcji. Przy stole z 12 daniami ta sama ilość wystarczy na ok. 3× więcej osób.

Przechowywanie

Lodówka: 3–4 dni. Zamrażarka: tak.

Alergeny

soja (yuba, miso), siarczyny (balsamico), seler (jeśli bulion z selerem).

W menu wigilijnym

Zupa (Adwent), ciepła. Podobny smak mają: Postna zupa miso — lepiej nie dawać ich wszystkich na jeden stół.

Ciasto 1

• syrop ryżowy / agawa / klonowy — 300 g
• mąka żytnia 1150 — 50 g
• mąka pszenna 1050 — 250 g

Ciasto 2

• olej kokosowy — 320 g
• cukier puder — 45 g

• sól — 2 g
• cynamon — 8 g
• kardamon — 1,5 g
• goździki — 1 g
• kolendra mielona — 1 g
• anyż mielony — 1 g
• potaż (węglan potasu) — 3 g
• woda do potażu — 5 g
• Hirschhornsalz — 3 g
• woda do Hirschhornsalz — 5 g

Przygotowanie

1. Ciasto 1
2. Zagnieć syrop z maka pszenna i żytnią, zawiń ciasto w folie spożywczą i zostaw na tydzień w lodówce. Idealnie jest ponoć zostawić ciasto na miesiąc. Moje dojrzewało dziewieć dni
3. Ciasto 2
4. Wyjmij wieczorem ciasto z lodówki, żeby do następnego dnia zagrzało się i zmiękło.
5. Ugniataj, najlepiej ciasto jest wyrabia w robocie planetarnym, dodając stopniowo do ciasta olej kokosowy, następnie cukier puder, sól i przyprawy
6. Dodaj Hirschhornsalz z wodą, zagnieć, dodaj potaż z wodą i zagniataj ciasto przez kilka minut, tak żeby dobrze i na gładko się wyrobiło
7. Ja wyrabiam 10 minut w robocie planetarnym na średnich i wysokich obrotach
8. Zawiń w folię spożywczą i zostaw do następnego dnia w dość chłodnym miejscu, ale nie w lodówce,
9. Następnego dnia podziel na mniejsze kawałki i rozwałkuj. Oryginalnie ciastka powinny być cienkie jaj zrobiłem kilkumilimetrowe, trochę grubsze, bo robiłem je z założeniem, że użyje do makówek
10. Oryginalnie są wycinane w prostokąt 3 na 6 centymetrów. Użyłem ringu o średnicy 7 cm, bo taki akurat mam
11. Piec przez 15 20 minut w temperaturze 180 C

Kiedy co zrobić

W = Wigilia, 24 grudnia.

• W-35 do W-14: zagnieść ciasto 1, do lodówki — min. 7 dni, ideał miesiąc.
• Dzień A wieczorem: wyjąć ciasto 1 z lodówki.
• Dzień B: wyrobić ciasto 2 (ok. 10 min w robocie), zostawić na noc w chłodnym miejscu, nie w lodówce.
• Dzień C: rozwałkować, wyciąć, piec 15–20 min w 180°C. Ten etap najpóźniej ok. W-3.

Ile na ile osób

1 partia — liczby ciastek we wpisie nie ma [?].

Przechowywanie

Ciasto 1 w lodówce do ok. miesiąca.

Alergeny

gluten (pszenica, żyto).

W menu wigilijnym

Ciastka, zimne. Podobny smak mają: Pudding chlebowy z przyprawą piernikową — lepiej nie dawać ich wszystkich na jeden stół.